UWV

‘Ik ontdekte pas op mijn 45e dat PTSS al die jaren mijn leven had bepaald. Door mijn trauma onder ogen te zien en te verwerken, vond ik niet alleen herstel, maar ook werk dat écht bij mij past’, vertelt Diana (48). Ze werkte jarenlang met plezier in de logistiek. ‘Ik bouwde een succesvolle carrière op, maar over mijn moeilijke jeugd sprak ik nooit. Dat ik toen PTSS ontwikkeld heb, wist ik alleen niet. Werken was voor mij een manier om door te gaan. Zolang ik bezig bleef, hoefde ik niet stil te staan bij wat ik had meegemaakt.’  ‘Toen ik in 2021 onverwacht mijn baan verloor, kwam ik voor het eerst in de WW terecht. Tijdens een gesprek met UWV besloot ik open te zijn én mijn ambitie om ervaringsdeskundige te worden uit te spreken. Een vriendin had erover verteld en het sprak mij enorm aan. Ik wilde mijn persoonlijke ervaringen inzetten om anderen vooruit te helpen. Met steun van UWV kon ik aan de  opleiding beginnen.’  ‘Tijdens mijn stage liep ik echter vast. Ik kreeg last van huilbuien, woedeaanvallen en slapeloosheid. Uiteindelijk bleek dat ik al jarenlang leefde met PTSS als gevolg van traumatische ervaringen uit mijn jeugd. Voor het eerst kon ik niet langer om dat verleden heen.’  ‘De intensieve traumabehandeling die volgde was zwaar, maar ook bepalend. Ik leerde begrijpen hoe mijn verleden mijn gedrag, keuzes en manier van werken had beïnvloed. Langzaam verdween de voortdurende overlevingsstand en ontstond er ruimte om opnieuw naar de toekomst te kijken.’  ‘Na 15 maanden herstel pakte ik mijn opleiding weer op. Inmiddels werk ik als ervaringswerker bij GGZ Delfland. Juist doordat ik mijn eigen herstelproces heb doorlopen, kan ik mensen ondersteunen vanuit begrip, kennis en ervaring. Mijn belangrijkste inzicht: investeren in jezelf is soms de krachtigste stap richting duurzaam werk.’

‘Als ik rechtop zit, zakt mijn energie weg en voel ik me heel slecht. Maar zodra ik lig, kom ik weer tot leven.’ Door een zeldzame en ongeneeslijke hartziekte gaat Bjorn (51) zijn gezondheid langzaam achteruit. Werken wordt daardoor steeds moeilijker. Dankzij een speciaal werkstation kan hij zijn werk als datawetenschapper toch blijven doen. ‘Ik voel me weer onderdeel van de wereld.’ ‘Mijn hart heeft onvoldoende kracht om zuurstofrijk bloed naar mijn hersenen te pompen. Daardoor kan ik flauwvallen als ik rechtop zit. Deze klachten begonnen ook invloed te hebben op mijn werk bij onderzoeksbureau MetrixLab, waar ik me bezighoud met data-analyse en kunstmatige intelligentie. Dat vraagt veel concentratie en lange uren achter het scherm. Hoewel het werk fysiek niet zwaar is, vereist het wel dat ik lange tijd stilzit en intensief nadenk. In een normale houding lukte dat steeds minder goed. Toch wilde ik graag blijven werken, dus ging ik op zoek naar een oplossing.’ ‘Via mijn werkgever kwam ik in contact met UWV. Ik vroeg eigenlijk om iets eenvoudigs, maar arbeidsdeskundige Peter zag meteen dat er meer nodig was. Samen vonden we het Ergoquest Gravity Workstation: een verstelbaar werkstation waarmee ik zittend, liggend en staand kan werken. Alles werd op maat gemaakt, van de rugsteun tot het toetsenbord. De eerste keer dat ik erin lag, voelde ik me voor het eerst in maanden weer helder. Alsof ik weer meedeed.’  ‘Fulltime werken lukt niet meer, maar op deze manier kan ik mijn kennis blijven inzetten. Daar haal ik mijn voldoening uit. Mijn aangepaste werkplek betekent veel meer dan alleen comfort. Het is de plek van waaruit ik kan blijven leren, lezen en communiceren. Op een gegeven moment zal ik misschien aan bed gekluisterd raken, maar zolang ik deze werkplek heb, kan ik betrokken blijven bij wat er om me heen gebeurt. Dat houdt me levend.’ ‘Binnenkort ga ik de IVA in, een regeling voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn. Dat is confronterend, maar het brengt ook rust. Ik weet nu dat ik niets meer hoef te bewijzen. Wat ik anderen wil meegeven? Er is vaak meer mogelijk dan je denkt. Ik vroeg om iets kleins, maar doordat er met me werd meegedacht, kreeg ik precies wat ik nodig had om actief te blijven en mee te doen.’

Zeker, er wordt onderhandeld in het Midden-Oosten. Maar de situatie blijft onzeker. Wat betekent dit voor banen in energie-intensieve sectoren? Je leest het in de nieuwste Publiek Werk. Plus: onze nieuwe bestuursvoorzitter, het resultaat van verbeteringen in onze sociaal-medische dienstverlening en een pleidooi voor vereenvoudiging van sociale weten en regels.

‘Je verwerkt prikkels en informatie intensiever dan anderen en geluiden komen vaak harder binnen. Tegelijkertijd ben je een luisterend oor voor collega’s en heb je oog voor detail. Hoogsensitiviteit hoeft je werk niet in de weg te staan, zolang je weet wat je nodig hebt’, vertelt HSP-loopbaancoach Justine Bongers. ‘Eigenschappen als loyaliteit en een groot verantwoordelijkheidsgevoel kunnen juist een grote kracht zijn.’    In de slideshow hieronder deelt Justine 4 praktische tips die je helpen tijdens het solliciteren en op de werkvloer als je hoogsensitief bent of als je brein anders werkt.     De tekst uit de slides vind je ook in de comments. 

‘Nadat ik jaren in een commerciële omgeving werkte, wilde ik iets doen dat maatschappelijk relevant is. Hier vond ik die combinatie’, vertelt applicatieontwikkelaar Ricardo. ‘Wat mij bij UWV heeft gevormd, is werken binnen een grote organisatie met veel verschillende belangen. Je leert dat goede oplossingen niet ontstaan door snelheid, maar door afstemming en samenwerking.’ ‘Ik heb hier geleerd om verder te kijken dan mijn eigen rol. Door te werken met collega’s uit verschillende disciplines begrijp ik beter hoe beslissingen tot stand komen en wat de impact daarvan is. Deze ontwikkeling heeft mij geholpen om bewuster keuzes te maken. UWV biedt ruimte om te leren, vragen te stellen en je manier van werken aan te passen.’ ‘Het belangrijkste inzicht wat ik hierdoor kreeg: in een maatschappelijke organisatie zit waarde niet in snel scoren, maar in samen zorgvuldig werken. Dat maakt het werk niet alleen beter, maar ook leuker en inhoudelijk sterker.’

‘Na een ongeluk met mijn duim was het onzeker of ik mijn werk nog kon doen. Door vol te houden en hulp te vragen, lukt dat nu toch.’ Dankzij een speciale voorziening en flink wat oefening kan Siemen IJben (45) nu weer de precisietaken doen die nodig zijn in zijn baan. ‘Als technicus bij hoogspanningsstations is het voor mij cruciaal om door tekeningen te kunnen bladeren en kleine dingen vast te kunnen houden. Mijn duimprothese maakt dat weer mogelijk.'  ‘Tijdens het hijsen van een isolator, een loodzwaar onderdeel voor hoogspanningsstations, ging het mis. De hijslussen zaten niet goed. Ik wilde een lus toevoegen toen de kraan zakte. Mijn duim kwam tussen de metalen flens en de haak. In het ziekenhuis bleek dat herstel van mijn duim niet mogelijk was. Je houdt er alleen maar last van als je dat probeert, zeiden ze. Ik moest leren leven met mijn nieuwe realiteit.’  ‘Na 2 maanden thuis begon ik weer geleidelijk met werken. De kou was het lastigst. Doordat de doorbloeding in m’n hand niet goed werkt, raakt die snel onderkoeld. Een levensechte prothese bleek onpraktisch, maar een kunststof prothese met scharnier werkte wel. Toen ik ‘m voor het eerst droeg, kon ik meteen weer dingen vastpakken.’  ’Ik kreeg ondersteuning van UWV. Mijn arbeidsdeskundige zag mijn situatie als een uitdaging en deed echt zijn best voor mij. Tijdens meerdere gesprekken en een werkbezoek werd duidelijk wat ik nodig had om mijn werk weer te kunnen doen. Dankzij de voorzieningen van UWV kon ik uiteindelijk een duimprothese op maat krijgen.’  ‘De prothese heeft me mijn werk teruggegeven. De kou blijft wel een uitdaging. Speciale handschoenen, aangeraden door de arbeidsdeskundige, zaten niet prettig. Mijn oplossing? Een gaatje in mijn reguliere handschoenen. Soms zijn de beste oplossingen het eenvoudigst.’

‘Ik weet nu dat ik niet hoef te kiezen tussen ondernemerschap en loondienst. Deze combinatie past bij mij in deze fase van mijn leven.’ Floor (34) heeft autisme en begeleidt vanuit haar eigen coachingspraktijk mensen die tegen vergelijkbare uitdagingen aanlopen in hun leven en loopbaan. Toch besloot ze daarnaast weer in loondienst te gaan werken. ‘Soms zit groei niet in doorgaan op dezelfde weg, maar in durven kiezen voor iets nieuws.’ ‘Op mijn 18e kreeg ik de diagnose autisme. Sindsdien ben ik blijven ontdekken wat dat voor mij betekent. Ik heb structuur nodig, maar ook uitdaging. Van te weinig prikkels word ik ongelukkig. Tijdens mijn werk in de crediteurenadministratie groeide de behoefte aan iets nieuws. Daarom volgde ik naast mijn baan opleidingen tot ervaringsdeskundige en autismecoach. Na 9 jaar maakte ik de overstap naar fulltime zelfstandig coach. Dat voelde als een logische stap. Zo kon ik mijn ervaring inzetten om anderen te helpen.’ ‘Mijn werk als coach gaf veel voldoening, maar wisselende inkomsten zorgden voor veel spanning. Ook miste ik het samenwerken met collega’s. Daarom besloot ik naast mijn praktijk weer parttime in loondienst te gaan. Via uitzendbureau Pernu kwam ik terecht bij de Justitiële ICT Organisatie. De combinatie van cijfers en samenwerken in projecten sprak mij meteen aan. Er werd niet alleen gekeken naar mijn cv, maar ook naar mijn belastbaarheid en kwaliteiten. Dat gaf vertrouwen. Inmiddels werk ik daar 21 uur per week naast mijn eigen praktijk.’ ‘Die combinatie vraagt wel iets van me. Ik moet mijn tijd goed bewaken en rustmomenten inplannen om te ontprikkelen. Ook heb ik het aanbod van mijn praktijk moeten aanpassen aan de tijd die ik beschikbaar heb. Op de werkvloer stel ik sneller vragen als iets niet duidelijk is. Vroeger bleef ik daarmee rondlopen, nu weet ik dat duidelijkheid mij helpt om goed te functioneren.’ ‘Ik blijf leren, ook over mezelf. Waar ik vroeger dacht dat ik alles zelf moest oplossen, weet ik nu dat ik hulp mag inschakelen. In verschillende fases van mijn loopbaan kreeg ik ondersteuning van UWV, van jobcoaching tot ondernemerscoaching. Dat hielp me keuzes te maken die passen bij wat ik nodig heb. Mijn loopbaan is geen rechte lijn, en dat hoeft ook niet. Blijf kijken naar wat werkt en durf bij te sturen. Groei begint vaak met verandering.’ 

‘Door de opkomst van AI kan er een ‘skill-gap’ ontstaan: een verschil tussen wat werkgevers vragen en wat je als werknemer aan vaardigheden in huis hebt', aldus Frank Eskes, arbeidsmarktadviseur bij UWV. Wat betekent dit voor jou als werkzoekende of werkende? Frank heeft 3 tips om aangesloten te blijven bij de ontwikkelingen. 1. Versterk je menselijke vaardigheden  ‘Steeds vaker doet AI het voorwerk: het verzamelen, structureren en analyseren van informatie. Je start niet meer bij nul, maar stapt in op een punt waar al iets ligt. Die verandering maakt menselijke vaardigheden belangrijker. AI kan razendsnel patronen herkennen, maar begrijpt niet wat echt relevant is. Die afweging blijft mensenwerk. Werkgevers letten dus niet alleen op technische kennis, maar juist op hoe je met die AI-output omgaat. Kun je kritisch beoordelen of iets klopt? Kun je een eerste resultaat doorvertalen naar een goed idee? En kun je daarover helder communiceren met collega’s of klanten? Daarin zit vandaag de dag de toegevoegde waarde. Focus hierop in je ontwikkeling.’ 2. Experimenteer met AI-tools  'De beste manier om AI te leren begrijpen is simpelweg door het te gebruiken. Veel tools zijn laagdrempelig en kunnen je direct ondersteunen bij dagelijkse taken. Denk aan het samenvatten van een lang rapport, het maken van een planning of het opzetten van een lastige e-mail. Mijn advies is: ga er gewoon eens mee spelen. Je merkt dan snel wat de technologie kan, maar ook waar de grenzen liggen, zoals wanneer de informatie niet helemaal betrouwbaar blijkt. Door zelf te experimenteren, ontdek je hoe je AI als een soort persoonlijke assistent inzet in jouw specifieke werkveld. Dit helpt je om mee te bewegen met de veranderingen op de arbeidsmarkt.’ 3. Stel jezelf de tijd-vraag  ‘Vraag jezelf eens af: welke taken doe ik nu die een AI-tool sneller kan? En hoe kan ik de tijd die daardoor vrijkomt slim gebruiken om mijn menselijke vaardigheden te versterken? Bijvoorbeeld door een klant te adviseren bij een complex vraagstuk, of een trend te analyseren en te vertalen in nieuwe ideeën. Als je je bekwaamt in taken waar persoonlijke advies of creativiteit onmisbaar is, werk je aan het dichten van de ‘skill-gap’ en blijf je relevant op de arbeidsmarkt.’

Ondanks dat Joyce (57) voor 80 tot 100 procent arbeidsongeschikt werd verklaard, wilde ze werken. ‘In mijn bovenkamer ben ik oké. Toch duurde het tot jaren na mijn revalidatie voordat ik weer aan de slag kon. Nu heb ik een baan in het onderwijs én een aangepaste bus waardoor ik naar mijn werk kan.’ Door zuurstofgebrek tijdens haar geboorte is Joyce al heel haar leven spastisch. ‘Na een zwangerschapsvergiftiging en hersenbloeding werd de spasticiteit erger, en sindsdien zit ik in een elektrische rolstoel.’ ‘Eerst kon ik nog lopen en werken. Ik volgde de pabo-opleiding en gaf les in het speciaal onderwijs. Tot ik 20 jaar geleden in verwachting was en daarna alles veranderde door een zwangerschapsvergiftiging en daarbovenop een hersenbloeding. Ik werd kunstmatig in slaap gehouden en toen ik wakker werd, lag er een gezonde dochter naast me in de couveuse. Zelf kon ik bijna niets meer. Drinken ging nog wel maar, praten was al moeilijk.’ ‘Ik moest revalideren en werd na een paar jaar bijna volledig arbeidsongeschikt verklaard. Maar dat wilde ik niet, want ik wist dat ik nog kon werken. Via de gemeente kwam ik terecht bij een sociale werkplaats, waar ik administratief werk deed. Dat werk paste niet bij mij en ik voelde me niet gewaardeerd. Daarom bleef ik zoeken naar een baan in het speciaal onderwijs. Begeleiders van de sociale werkplaats vroegen me soms waarom ik niet thuis bleef om voor mijn kind te zorgen.’ ‘Gelukkig las ik 6 jaar geleden een advertentie in de krant: stichting De Onderwijsspecialisten was op zoek naar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Deze functie was mij op het lijf geschreven. Inmiddels heb ik een vast contract en werk ik daar nu 3 dagen per week als onderwijsondersteuner. Daarbij maak ik gebruik van de voorziening die ik van UWV kreeg: een aangepaste bus. Hiermee kan ik zelfstandig naar mijn werk, maar ook naar vrienden.’ ‘Mijn bus is echt mijn vrijheid. Ik vind het namelijk belangrijk om mee te kunnen doen in de maatschappij. Ook als voorbeeld naar mijn dochter. Ik leerde haar dat mama niet zielig is. En zelf leerde ik om nooit op te geven, zelfs als alles tegenzit. Dat wil ik ook aan anderen meegeven die zich herkennen in mijn verhaal. Hoe moeilijk het soms is, er is altijd licht aan het eind van de tunnel. Blijf in jezelf geloven.’

Steeds meer mensen vallen uit op het werk. Wat zegt dat eigenlijk over hoe wij werk hebben ingericht? In de nieuwste Publiek Werk lees je hoe die vraag centraal stond in een debat over de WIA, waar verschillende partijen tot een gedeeld inzicht kwamen. Ook delen we opvallende uitkomsten van een UWV-experiment met IVA-cliënten: maar liefst 35% gaat weer aan het werk. En zetten we de belangrijkste inzichten van Barbara Baarsma uit ons webinar over werk en scholing op een rij.